Hardop nadenken

Jan Knops

Aan iemand denken, is het begin van missen
— Laura Van Hove

Videofilm over filosoferen met kinderen

Brussel, hoofdstad van België, 19 gemeenten en 1 miljoen inwoners. Een stad waar mensen uit alle delen van de wereld wonen. Een stad met een uitgesproken multicultureel karakter. In de Brusselse toren van Babel worden behalve Nederlands en Frans allerlei talen gesproken.

Een ochtend in Sint-Jans Molenbeek. Eén van de 19 gemeenten van Brussel met een bevolking van voornamelijk allochtone afkomst. Migranten uit de Maghreblanden en Turkije zijn sterk vertegenwoordigd.

Te midden hiervan ligt de Sint-Albertschool, een Nederlandstalige basisschool. De school telt elf verschillende nationaliteiten. Vierentachtig procent van de kinderen is van buitenlandse origine. Het Nederlands dat op school wordt gesproken is voor de meeste kinderen niet hun moedertaal. Aan deze verscheidenheid van culturen en talen besteedt de Sint-Albertschool veel aandacht. Vanuit dit perspectief nam de school het initiatief om met kinderen te filosoferen.

Kinderen zijn van nature nieuwsgierig. Zij verwonderen zich over de wereld. Zij stellen vanzelfsprekendheden in vraag. Filosoferen met kinderen sluit aan op deze vragen. ‘Wanneer mis je iemand?’. Over deze vraag filosoferen kinderen van elf jaar op de Sint-Albertschool.

Een belangrijk uitgangspunt bij filosoferen met kinderen is dat zij in staat zijn tot zelfstandig denken. Respect en oprechte belangstelling voor de mening van kinderen zijn wezenlijke voorwaarden. Ieder kind kan filosoferen. Het gaat niet over feitenkennis of de leer van grote filosofen. Filosoferen laat kinderen nadenken en praten over alledaagse onderwerpen en essentiële levensvragen op basis van eigen ervaringen en inzichten. Door te filosoferen leren kinderen argumenteren en conclusies trekken. Belangrijker nog is dat zij leren om naar elkaar te luisteren.

Filosoferen is niet alleen denken, maar ook spelen met taal. Het biedt de gelegenheid om op een ongedwongen en spontane manier met taal om te gaan.

Filosoferen bevordert het contact en de dialoog tussen de kinderen. Het stelt hen in staat om op verschillende manieren naar de werkelijkheid te kijken. ‘Hardop nadenken’ opent het venster op de wereld.


Credits

De kinderen: Ikram Adachour, Ilkay Atar, Nassera Bouzaghnane, Hakim ElAbassi, Asmae ElKhaldi, Nabila ElMoussaoui, Matthieu Gouin, Youssef Hadj, Christina Tahtiko, Laura VanHove, Soufian Yagoub  / De leerkracht: Eddie Janssens

Regie, tekst en interview: Jan Knops / Camera: Urbain Appeltans en Walter De Cock / Fotografie: Elisabeth Van Overloop / Geluid: Toni Fontebasso / Montage: Bob Dekkers en Elisabeth Van Overloop / Commentaarstem: Michel Kempeners

Realisatie: Initia i.s.m. Cineac
Productie: Voorrangsbeleid Brussel 2003